In a study published in Nature Communications (2026), a team of researchers from ICFO (Barcelona, Spain), TU Wien (Vienna, Austria), UCL (London, UK), MBI (Berlin, Germany), and IESL-FORTH (Heraklion, Greece) presented a solution to an important emerging open problem: understanding how bright squeezed vacuum (BSV) light propagates through nonlinear media, undergoing high-harmonic generation and how this propagation influences both the generated nonlinear signals and the quantum properties of the radiation. The work, led by Paraskevas Tzallas, establishes a fully quantized theoretical framework for investigating BSV-driven nonlinear optical processes, providing a foundation for future research in nonlinear optics, strong-field quantum optics, and ultrafast science across all states of matter.
Reference:
[1] J. Rivera-Dean, D. Kanti, P. Stammer, S. Carlström, N. Tsatrafyllis, M. Yu Ivanov, M. Lewenstein, and P. Tzallas, Nature Commun., (2026). (https://www.nature.com/articles/s41467-026-75173-8 [1]).
A new study by researchers at IESL-FORTH and the University of Crete, in collaboration with colleagues from the National Institute for Materials Science (NIMS), Japan, demonstrates the formation of dipolar interlayer excitons in heterobilayers composed of transition metal dichalcogenide alloys. By combining alloy engineering with van der Waals heterostructures, the team observed long-lived interlayer excitons exhibiting excitation-power-dependent energy shifts, revealing strong dipolar interactions between excitons. These findings establish alloyed two-dimensional semiconductors as a promising platform for tailoring excitonic properties and exploring next-generation excitonic and quantum optoelectronic devices.
Reference: Katsipoulaki, E., Chatzarakis, N. G., Rigoutsou, E., Katrisioti, D., Taniguchi, T., Watanabe, K., ... & Paradisanos, I. (2026). Dipolar interlayer excitons in transition metal dichalcogenide alloy heterobilayers. Journal of Physics: Materials. Doi: 10.1088/2515-7639/ae9192 [2]
Researchers from IESL-FORTH, Danae Katrisioti and Ioannis Paradisanos (affiliations: IESL-FORTH and MSE - UOC), together with collaborators from LAAS-CNRS have developed a versatile planarization strategy that allows atomically thin materials to be integrated with silicon nanoantennas while preserving strong optical near-field enhancement.
The approach is largely independent of antenna geometry and overcomes one of the key challenges in nano-optics: bringing two-dimensional materials within nanometers of optical hotspots without introducing significant strain or surface irregularities. The work paves the way for scalable hybrid nanophotonic platforms with applications in enhanced light–matter interactions, spectroscopy, and future optoelectronic devices.
Reference: Jonas Müller, Danae Katrisioti, Peter R. Wiecha, Nicolas Mallet, Anna E. Holz, Sylvain Pelloquin, Aurélie Lecestre, Jean-Marie Poumirol, Ioannis Paradisanos, Guilhem Larrieu; Geometry-Independent Nanometric Planarization of 3D Nanostructures for Strain-Controlled Integration of 2D Materials. ACS Appl. Mater. Interfaces 5 August 2026; 18 (30): 42011–42019. https://doi.org/10.1021/acsami.6c07634 [3]
Collaborative research by FORTH’s QMM [4] Lab reveals that organic-molecule-intercalated iron superconductors — despite reaching a high Tc of 39 K — struggle to carry high current.
Superconductors carry electricity with zero resistance and underpin technologies from MRI scanners to fusion reactors. Yet what determines their real-world usefulness isn't only how cold they must be — it's how much current they can sustain, known as the critical current density (Jc).
In a new study published in Superconductor Science and Technology, Myrsini Kaitatzi [5] and Alexandros Lappas [6] (IESL-FORTH & University of Crete) probe this trade-off in an iron selenide (FeSe) superconductor whose transition temperature (Tc) is raised from 8 K to nearly 39 K by intercalating lithium and pyridine molecules between its atomically thin 2D layers. This structural modification expands the interlayer spacing and enhances superconductivity — but the soft-chemistry synthesis route required to achieve it also yields a polycrystalline material with an inherently complex micro/nanostructure.
Using contact-free trapped-flux magnetization measurements, the team compared a single-phase powder with a densified pellet. Both showed Jc values (~103 A cm-2) roughly an order of magnitude below single-crystal FeSe, driven primarily by weak intergranular coupling that lets magnetic vortices penetrate too readily across grain boundaries. Residual impurity phases further degraded performance in the pellet, despite improved grain-to-grain contact upon pelletization.
The results sharpen a broader materials-science challenge: unlocking the high transition temperatures offered by molecular intercalation demands equal attention to disorder and microstructural control — grain connectivity, phase purity, and densification — if these quantum materials are to progress from laboratory curiosities toward viable high-field superconducting wires.
Citation: M. Kaitatzi & A. Lappas, Supercond. Sci. Technol. 39 065014 (2026).
The Institute of Electronic Structure and Laser (IESL) of the Foundation for Research and Technology – Hellas (FORTH) announces the election of Dr. Emmanuel Stratakis [8] as its new Director, marking the beginning of a new era of scientific excellence, innovation, and international collaboration for one of Europe's leading research institutes.
The election process was concluded following the meeting of the Special Evaluation Committee on 25 June 2026. Prior to the Committee's deliberations, IESL personnel—including researchers, collaborating faculty members, scientific, technical, administrative, and support staff—were invited to express their views on the candidates through FORTH's established digital consultation platform. This institutional consultation forms an important part of the selection process, providing the Committee with valuable insight into the candidates' leadership qualities, vision, and ability to guide the Institute's future development.
A globally recognized scientist in the fields of ultrafast lasers, laser–matter interaction, and nanophotonics, Dr. Stratakis has devoted more than two decades to pioneering research at IESL-FORTH, significantly contributing to the Institute's international reputation as one of Europe's premier research centres.
Dr. Stratakis received his Ph.D. in Physics from the University of Crete in 2001. Following his doctoral studies, he joined IESL-FORTH as a Visiting Researcher, focusing on ultrafast laser engineering of materials. He also served as a Visiting Researcher at the University of California, Berkeley, Department of Mechanical Engineering, during the fall semesters of 2006 and 2008. In 2007, he was elected Researcher at IESL-FORTH, where he established and continues to lead the internationally recognized Ultrafast Laser Micro- and Nano-processing Laboratory [9].
Reflecting his long-standing commitment to the Institute's leadership and strategic development, Dr. Stratakis served as Vice Director of IESL from April 2023 to April 2025. In May 2025, he was appointed Acting Director of IESL, a position he held until his election as Director, ensuring continuity in the Institute's scientific and administrative leadership.
His scientific achievements include more than 300 publications in peer-reviewed journals, over 17,000 citations, and an h-index of 71 (Google Scholar). Throughout his career, he has coordinated numerous national and European research projects, delivered more than 150 invited and keynote lectures, and served as organizer and chair of major international scientific conferences.
Dr. Stratakis has served on the editorial boards in several leading international journals, including Optoelectronic Advances, Optoelectronic Technology, Optics and Laser Technology, Materials Today Bio, and the International Journal of Molecular Sciences. Since 2015, he has served as Director of the FORTH Nanoscience Facility, a key node of the NFFA-Europe European Research Infrastructure, while also participating in its General Assembly. In addition, he serves as a National Expert in the European Union High-Level Group on Nanotechnologies, Advanced Materials, Biotechnology, Advanced Manufacturing and Processing, is an OPTICA Fellow, a European Innovation Council Ambassador, and Founder and Chief Executive Officer of Biomimetic [10]. His contributions have been recognized with numerous international awards - distinctions, and he is consistently ranked among the top 2% of scientists worldwide.
Dr. Stratakis' election reflects both his outstanding scientific achievements and his long-standing commitment to IESL and FORTH. Under his leadership, the Institute is expected to further strengthen its position as a global centre of excellence, advancing frontier research, fostering innovation, expanding international partnerships, and translating scientific discoveries into societal and technological impact.
The entire IESL-FORTH community extends its warmest congratulations to Dr. Emmanuel Stratakis and wishes him every success in his new role as Director of IESL.
Σημαντική επιτυχία για την ελληνική και ευρωπαϊκή ερευνητική κοινότητα αποτελεί η ένταξη της πρότασης NANO Foundries and Fine Analysis – 2050 (NFFA2050) στον Οδικό Χάρτη ESFRI 2026, όπως ανακοινώθηκε από τον Πρόεδρο του ESFRI στις 25 Ιουνίου 2026.
Το Ίδρυμα Τεχνολογίας και Έρευνας (ΙΤΕ), μέσω του Ινστιτούτου Ηλεκτρονικής Δομής και Λέιζερ (ΙΗΔΛ), συμμετείχε ως ένας από τους τρεις βασικούς αιτούντες και ένα από τα οκτώ ιδρύματα που υπέγραψαν το σχετικό Μνημόνιο Συνεργασίας, επιβεβαιώνοντας τον πρωταγωνιστικό του ρόλο στη διαμόρφωση της νέας ευρωπαϊκής ερευνητικής υποδομής.
Το NFFA2050 αποτελεί τη φυσική εξέλιξη της επιτυχημένης 11ετούς λειτουργίας του NFFA-Europe [11], μέσω του οποίου περισσότεροι από 3.000 ερευνητές απέκτησαν πρόσβαση σε περισσότερες από 180 ερευνητικές μεθόδους και 600 εξειδικευμένα επιστημονικά όργανα. Η νέα υποδομή θα προσφέρει ένα ολοκληρωμένο ευρωπαϊκό περιβάλλον για την έρευνα στην κβαντική ύλη, στα προηγμένα ενεργειακά υλικά και στα βιοϋλικά, συνδυάζοντας δυνατότητες από μεγάλες ερευνητικές εγκαταστάσεις με προηγμένα ακαδημαϊκά όργανα για πολυτεχνικές πειραματικές προσεγγίσεις και θεωρητική έρευνα.
Βασικός στόχος του NFFA2050 είναι η δημιουργία ενός νέου, ψηφιακά ενισχυμένου ερευνητικού οικοσυστήματος, όπου οι χρήστες θα έχουν πρόσβαση σε ολοκληρωμένες και βελτιστοποιημένες ροές εργασίας, προσαρμοσμένες στις ανάγκες της έρευνάς τους. Για τον σκοπό αυτό, η υποδομή θα ενσωματώνει υπηρεσίες βελτιστοποίησης πρόσβασης βασισμένες στην Τεχνητή Νοημοσύνη, Ψηφιακά Δίδυμα (Digital Twins), δεδομένα σχεδιασμένα σύμφωνα με τις αρχές FAIR (FAIR-by-design) και προηγμένες δυνατότητες ανάλυσης σε πραγματικό χρόνο.
Παράλληλα, η υποδομή θα υποστηρίζει τόσο τη βασική έρευνα όσο και έργα καινοτομίας, δημιουργώντας ένα προηγμένο ερευνητικό περιβάλλον για την ανάπτυξη και αξιολόγηση τεχνολογιών βαθιάς τεχνολογίας (deep-tech), τη συνδημιουργία πρωτοτύπων με βιομηχανικό προσανατολισμό και τη διασύνδεση με τις Τεχνολογικές Υποδομές σε ενδιάμεσα επίπεδα τεχνολογικής ωριμότητας (TRLs).
Η ένταξη του NFFA2050 στον Οδικό Χάρτη ESFRI αποτελεί καθοριστικό βήμα για την υλοποίηση της υποδομής, καθώς θέτει τις βάσεις για την οργάνωση και τη λειτουργία της σε ευρωπαϊκό επίπεδο, την εξασφάλιση των απαιτούμενων πόρων και την ανάπτυξη συνεργειών με το ευρωπαϊκό οικοσύστημα ερευνητικών υποδομών στον τομέα των Φυσικών Επιστημών και Μηχανικής, καθώς και σε συναφείς επιστημονικούς και τεχνολογικούς τομείς.
Η επιτυχία αυτή ακολουθεί την έγκριση μιας ακόμη ερευνητικής υποδομής ESFRI υπό τον συντονισμό του ΙΗΔΛ, της E-RIHS [12], η οποία λειτουργεί πλέον υπό τη μορφή ERIC, ενισχύοντας περαιτέρω τον ρόλο του ΙΤΕ ως ενός από τους σημαντικότερους ελληνικούς και ευρωπαϊκούς φορείς στον σχεδιασμό, την ανάπτυξη και τη λειτουργία ερευνητικών υποδομών διεθνούς εμβέλειας.
Το Ινστιτούτο Ηλεκτρονικής Δομής και Λέιζερ (ΙΗΔΛ) του ΙΤΕ εκφράζει τα θερμά του συγχαρητήρια στην Υποψήφια Διδάκτορα του Τμήματος Χημείας του Πανεπιστημίου Κρήτης, Ευαγγελία Γιαννακάκη [13], για την εξαιρετική της διάκριση στον διαγωνισμό «Η Διατριβή μου σε 3 λεπτά» [14], όπου απέσπασε το Βραβείο Κοινού. Η διάκριση αυτή αποκτά ιδιαίτερη αξία καθώς προέκυψε ύστερα από μια απαιτητική διαγωνιστική διαδικασία δύο φάσεων, στην οποία συμμετείχαν υποψήφιοι διδάκτορες από διαφορετικά επιστημονικά πεδία. Στην πρώτη φάση επιλέχθηκαν οι δέκα καλύτερες υποψηφιότητες, ενώ στη δεύτερη και τελική φάση, που πραγματοποιήθηκε στις 10 Ιουνίου, απονεμήθηκαν συνολικά τρία βραβεία: δύο από την κριτική επιτροπή και ένα από το κοινό, το οποίο κατέκτησε η Ευαγγελία Γιαννακάκη.
Η Ευαγγελία εκπονεί τη διδακτορική της διατριβή στην Ομάδα Λειτουργικών Πολυμερικών Νανοδομών (Functional Polymer Nanostructures) [15] του ΙΗΔΛ, με αντικείμενο την ανάπτυξη αυτοϊάσιμων πολυμερικών υλικών, τα οποία έχουν τη δυνατότητα να αποκαθιστούν μικρές φθορές μέσω της εφαρμογής θερμότητας. Η έρευνά της στοχεύει στη δημιουργία καινοτόμων υλικών που μπορούν να συμβάλουν στη μείωση του κόστους συντήρησης, των αποβλήτων και της σπατάλης πόρων, ενισχύοντας τη βιωσιμότητα και την κυκλική οικονομία , ενώ παράλληλα συμβάλλει στην παραγωγή νέας γνώσης και στην προώθηση της επιστημονικής αριστείας.
Η διάκρισή της αποτελεί αναγνώριση της ποιότητας του ερευνητικού της έργου, αλλά και της αφοσίωσης, της δημιουργικότητας και της επιστημονικής της κατάρτισης. Παράλληλα, αναδεικνύει το υψηλού επιπέδου ερευνητικό και εκπαιδευτικό περιβάλλον που προσφέρει το ΙΗΔΛ, το οποίο επενδύει συστηματικά στην εκπαίδευση και την εξέλιξη νέων επιστημόνων, παρέχοντάς τους τα εφόδια για να διακρίνονται τόσο στην έρευνα όσο και στην επικοινωνία της επιστήμης προς την κοινωνία. Η επιτυχία της αποτελεί ιδιαίτερη τιμή για το Ινστιτούτο, καθώς επιβεβαιώνει την ποιότητα της έρευνας που διεξάγεται στο ΙΗΔΛ και υπογραμμίζει τη σημασία της σύνδεσης της επιστημονικής γνώσης με το ευρύτερο κοινό. Ως νέα ερευνήτρια, η Ευαγγελία αποτελεί ένα ιδιαίτερα θετικό πρότυπο για τη νέα γενιά επιστημόνων, ενώ η διάκρισή της αναδεικνύει και τη σημαντική συμβολή των γυναικών στην έρευνα, την καινοτομία και την επιστημονική πρόοδο.
Αναφερόμενη στην ερευνητική της πορεία, η Ευαγγελία σημείωσε ότι η ποιότητα της ερευνητικής ομάδας και του επιστημονικού περιβάλλοντος αποτέλεσαν καθοριστικούς λόγους για να συνεχίσει την ερευνητική της δραστηριότητα στην Ελλάδα, αναδεικνύοντας τη σημασία των ισχυρών ερευνητικών υποδομών και της επιστημονικής καθοδήγησης που προσφέρει το ΙΗΔΛ.
Θερμά συγχαρητήρια στην Ευαγγελία για την επιτυχία της. Της ευχόμαστε ολόψυχα καλή συνέχεια στην ακαδημαϊκή και ερευνητική της πορεία, με ακόμη περισσότερες επιτυχίες και διακρίσεις στο μέλλον, καθώς και κάθε επιτυχία στην προσπάθειά της να μετατρέψει τα ερευνητικά της αποτελέσματα σε εφαρμογές με ουσιαστικό κοινωνικό και περιβαλλοντικό αντίκτυπο.
Η επιτυχία νέων ερευνητριών όπως η Ευαγγελία Γιαννακάκη αποτελεί έμπρακτη απόδειξη ότι η επένδυση στη νέα γενιά επιστημόνων και η ενίσχυση της συμμετοχής των γυναικών στην έρευνα αποδίδουν καρπούς και συμβάλλουν ουσιαστικά στη διαμόρφωση του μέλλοντος της επιστήμης και της καινοτομίας.
Οι τρεις βραβευθείσες ερευνήτριες προσκλήθηκαν την επόμενη ημέρα στην εκπομπή της κας Αντιγόνης Ανδρεαδάκη στον ραδιοφωνικό σταθμό CRETAONE, όπου μίλησαν για την έρευνά τους, την εμπειρία τους από τον διαγωνισμό και τη σημασία της επικοινωνίας της επιστήμης προς το ευρύ κοινό.
Διαβάστε τη συνέντευξη στο CRETAONE: Οι νέες ερευνήτριες του Πανεπιστημίου Κρήτης που ξεχώρισαν στη «Διατριβή σε 3 Λεπτά» [16]
Supported through a Theodore Papazoglou FORTH Synergy Grant (Spectra-Gen: Spectroscopic Screening of Ancient Dental Remains for Optimized Archaeogenetic Analysis), researchers from IESL-Photonics for Heritage Science group [17], IMBB- Ancient DNA Lab [18], and ICS, studied a large number of ancient teeth, originating from various excavations and contexts in Greece and across a time span of 8 millennia.
In the context of this study, published recently in the Microchemical Journal, doi: org/10.1016/j.microc.2026.117446 [19], a straightforward and fast spectrochemical methodology, based on micro-Raman spectrometry, was developed and shown to serve as a suitable tool for screening teeth prior to genetic analysis, predicting which ones might exhibit a higher human DNA preservation.
As detailed in the article by A Philippidis et al, screening is achieved on the basis of a simple molecular index, the amide-to-phosphate ratio (Am-I/P), extracted from key vibrational bands in the Raman spectra, which serves as a proxy of the dental tissue protein content (typically collagen) relative to hydroxyapatite, namely the inorganic matrix. Analysis is performed, non-invasively, directly on intact teeth, by use of a compact, mobile micro-Raman spectrometer, focusing the laser probe on the cementum part, known to be protein rich. Ancient DNA analysis showed that teeth found to preserve endogenous human DNA, to a reasonable degree, showed indeed a good statistical correlation with the ones identified to be protein-rich based on the Am-I/P.
Dr. Giannis Zacharakis [20], a biophotonics and biomedical imaging researcher and CEO of Kymatonics [21], was featured in the “Ask Me Anything” interview series by Physics World, where scientists share insights into their careers and the realities of research.
Dr. Zacharakis [20] is a Research Director at the Institute of Electronic Structure and Laser (FORTH) in Greece, where he leads the Laboratory for Biophotonics and Molecular Imaging [22]. He has also served as president and vice-president of the European Society for Molecular Imaging, with his work focusing on developing key enabling technologies for imaging biological processes in living systems.
In the aforementioned interview, he highlights the intellectual freedom that comes with pursuing meaningful scientific questions and emphasizes the interdisciplinary nature of his work at the interface of physics, biology, and biomedicine. He describes research as a non-linear process, where progress often emerges through exploration, iteration, and openness to unexpected directions.
His perspective underscores the importance of analytical thinking, creativity, communication, and project management, alongside mentoring young scientists and fostering independent thought. It is especially meaningful to work alongside a principal investigator who approaches research with this mindset, valuing curiosity, critical thinking, and the process behind discovery.
At the same time, he acknowledges the challenges of uncertainty, competitive funding, and administrative demands. Reflecting on his journey, he stresses that embracing uncertainty, strengthening communication skills, and cultivating collaboration are essential for long-term growth in research. Ultimately, he values an environment driven by curiosity and critical thinking, where the process of discovery is just as important as the outcome.
Read the full interview: https://physicsworld.com/a/ask-me-anything-giannis-zacharakis-the-ability-to-pursue-questions-that-genuinely-interest-you-is-a-privilege/ [23]
Conceptualised, developed and constructed in the context of the CALLOS project, TRIENA is a compact, portable, field-ready analytical instrument, fusing three spectrochemical techniques: Laser-Induced Breakdown Spectroscopy, LED-Induced Fluorescence, and Diffuse Reflectance spectroscopy.
Since October 2023, right with the completion of CALLOS, this innovative analytical instrument has been installed at the conservation labs of the Ephorate of Antiquities of the City of Athens (EACA), and used by conservators in the context of studies related to the preservation of heritage objects, including, among others, stone sculpture, wall paintings, icons and manuscripts. The Photonics for Heritage Science (PhoHS [17]) group collaborates closely with conservation scientists at EACA developing further protocols and methods for analyzing materials and objects. Routine use of TriENA in materials analysis, not only in the EACA labs but also outdoors, at monument sites in the Athens area, is expected to enhance the scientific support for crucial ongoing research and preservation initiatives.
Details concerning the TRIENA concept along with engineering aspects and relevant examples, demonstrating the instrument’s performance, are described in an article recently published in Analytical Chemistry, titled "TriENA: a portable, hybrid multimode spectrometer combining Diffuse Reflectance, LED-Induced Fluorescence, and Laser-Induced Breakdown Spectroscopy for a holistic analysis of materials on monuments and objects of archaeological interest" (https://doi.org/10.1021/acs.analchem.5c05236 [24]).